Decisions by Design (DxD) geeft een eigentijdse, werkbare invulling aan Rijnlands besluitvormingsdenken. Niet als ideologie, maar als ontwerp van het overleg zelf.
Wat betekent dat concreet voor leiders?
1. Het besluit als product van het team
In plaats van een “agendapunt afhandelen”, wordt een besluit behandeld als iets wat je samen maakt.
Dat vraagt voorbereiding: feiten, scenario’s en alternatieven liggen vooraf klaar. Het overleg is er niet om te informeren, maar om te kiezen.
2. Reflectie expliciet maken
In veel directies is reflectie verdampt in de dagelijkse praktijk. Toch is juist die stap cruciaal.
In DxD is reflectie een expliciete fase waarin leiders uitspreken hoe zij de feiten wegen met:
- wat zij belangrijk vinden
- waar hun zorgen zitten
- wat zij nodig hebben om dit te kunnen dragen
- wat hen energie geeft
Dat kost geen extra tijd, het bespaart herbesluiten. En in deze stap wordt de motivatie aangewakkerd, die zo cruciaal is voor het uiteindelijke eigenaarschap.
3. Parallel denken in plaats van debat
Veel vergaderingen lopen vast, omdat mensen in verschillende denkfasen zitten: de één wil verkennen, de ander besluiten.
DxD ordent het denken:
- eerst feiten
- dan reflecties
- dan inzichten ontdekken en opties onderzoeken
- pas daarna de keuze
Door deze structuur in het overleg expliciet te maken, denkt iedereen tegelijk dezelfde stap. Dat neutraliseert machtsdynamiek en vergroot de kwaliteit van het gesprek.
4. Consent: snelheid mét integriteit
In plaats van consensus of meerderheid van stemmen, werken directies met consent: “Is er een zwaarwegend bezwaar om dit besluit nu te nemen?”
Dat helpt leiders om:
- vaart te maken
- verantwoordelijkheid te nemen
- en tegelijkertijd trouw te blijven aan het Rijnlandse principe van zorgvuldigheid.
Kort contrast: Angelsaksisch vs. Rijnlands / DxD
Angelsaksisch model van besluitvorming:
- besluitvorming top-down
- snelheid boven kwaliteit
- reflectie impliciet
- eigenaarschap na het besluit
Rijnlands model en Decisions by Design:
- besluitvorming als collectief vakmanschap
- kwaliteit én tempo
- reflectie expliciet ontworpen
- eigenaarschap ontstaat vóór de keuze
Wat dit oplevert voor bestuurders en managers
Leiders die hun besluitvorming ontwerpen, merken al snel:
- minder herhaling van discussies
- meer rust en focus in het overleg
- scherpere keuzes
- hoger commitment in de uitvoering
- en vooral: meer vertrouwen in elkaar en in het proces en daardoor ook betrouwbare besluiten
Niet door harder te sturen.
Maar door slimmer te ontwerpen.
